Theo thông tin mà gia đình Trần Thị Xuân cung cấp khi bà bị bắt vào năm 2017, thì bà Xuân sinh năm 1976, là con út trong một gia đình Công giáo có 8 người con ở xã Thạch Kim, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh (1). Vì gia đình nghèo, bà chưa học hết cấp 2. Bà từng đi làm công nhân ở TP.HCM, nhưng sau đó về quê “để chăm sóc con cái của các anh chị ruột”, vì những người này đi xuất khẩu lao động. Gia đình bà Xuân cũng cho biết bà dành nhiều thời gian “để phục vụ cho giáo xứ” và “làm thiện nguyện”.
Cháu gái bà Xuân cho biết bà đã không kết hôn để tham gia “hoạt động giới trẻ” (dù vào thời điểm đó bà đã 41 tuổi), và “có nhiều thời gian phục vụ cho giáo xứ, làm tốt bổn phận của một Kito hữu nhiệt thành”. Những cư dân địa phương ủng hộ bà Xuân, toàn bộ đều là dân Công giáo, cũng khẳng định rằng bà “chỉ làm việc bác ái và đòi hỏi quyền lợi”, “được nhiều người yêu quý và chịu ơn”. Họ tuyên bố rằng bà không thể “lật đổ chính quyền”, và chính quyền đang “vu khống” bà khi cáo buộc bà làm điều đó.
Trong khi những người Công giáo ủng hộ bà Xuân mô tả bà như một thánh nữ, thì các tờ báo chính thống cung cấp nhiều thông tin hơn về các hoạt động chính trị của bà. Theo báo Công an Nhân dân, thì hồi tháng 5 năm 2016, bà Xuân bắt đầu quen ông Nguyễn Trung Trực, khi đó là Trưởng Ban Điều hành Chi hội Miền Trung của Hội Anh em Dân chủ (HAEDC). Sau khi được ông Trực kết nạp vào tổ chức, ngay tháng 7 năm đó, bà đã được bầu làm Phó Ban Điều hành Chi hội miền Trung. Các blog ủng hệ chính quyền khẳng định rằng bà Xuân thăng tiến nhanh trong hội nhờ sự giúp sức của Tùng Anthony Lê, một thành viên có quan hệ họ hàng với bà (3).
Theo báo Công an Nhân dân, thì từ khi giữ chức vụ, bà Xuân đã kết nạp thêm nhiều người để phát triển lực lượng của HAEDC và các tổ chức khác ở tỉnh Hà Tĩnh. Báo này cũng khẳng định rằng bà đã lợi dụng danh nghĩa của các hoạt động “từ thiện”, “vì cộng đồng” để chuyển tiền và móc nối, tuyển người. Theo tài liệu của Cơ quan An ninh Điều tra thuộc Công an tỉnh Hà Tĩnh, thì bà Xuân đã nhận tổng cộng 170 triệu VNĐ của các tổ chức chống đối ở trong và ngoài nước để làm việc này (4). Các báo chính thống cũng cho biết sau khi được cơ quan an ninh “tuyên truyền, cảm hóa”, bà Xuân đã thừa nhận mình vi phạm luật pháp Việt Nam, xin nhà nước khoan hồng để sớm được trở về với gia đình, đồng thời khuyên “những người trẻ” không nên “nghe lời xúi giục của các tổ chức phản động” (4).
II. Vai trò trong cuộc bạo động ngày 3 tháng 4 năm 2017 ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh
Từ tháng 7 năm 2016 đến tháng 4 năm 2017, các hội đoàn chính trị đối lập và thế lực Công giáo ở miền Trung Việt Nam đã ngầm phối hợp để tổ chức một phong trào biểu tình lớn ở ba tỉnh Quảng Bình, Hà Tĩnh và Nghệ An (5). Những người biểu tình mượn danh nghĩa bảo vệ môi trường, đòi đóng cửa các nhà máy độc hại của tập đoàn Formosa để làm phong trào lan rộng. Trong phong trào biểu tình này, bà Trần Thị Xuân giữ vai trò quan trọng trong một cuộc bạo động diễn ra vào ngày 3 tháng 4 năm 2017 ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
Theo tường thuật của Việt Nam Thời báo (6), một website chống chính quyền, thì dân Công giáo địa phương đã lên kế hoạch cho cuộc biểu tình ngày 3 tháng 4 từ vài ngày trước đó. Khoảng 21 giờ tối ngày 2 tháng 4 năm 2017, một nhóm gồm 5 gương mặt đối lập trẻ, là ekip quay phim, chụp ảnh để hỗ trợ truyền thông cho cuộc biểu tình của dân Công giáo, rủ nhau đi uống nước tại một quán mang tên One Coffee. Trong nhóm này có ông Hoàng Đức Bình, thành viên nhóm Phong trào Lao động Việt, và Bạch Hồng Quyền, thành viên nhóm Phong trào Con đường Việt Nam, cả hai đều là dân Công giáo. Khoảng 22h cùng ngày, một nhóm công an mặc thường phục bước vào quán gây sự, và hai bên bắt đầu xô xát. Khi ông Bình lên xe máy chạy về giáo xứ để gọi thêm người, một viên công an rút súng bắn chỉ thiên. Theo phần tường thuật của Việt Nam Thời báo, thì khi đám đông giáo dân kéo đến hiện trường, họ chỉ “phản đối công an đánh người vô cơ và nổ súng bừa bãi” rồi ra về. Báo này cho biết cuộc “phản đối” khiến ba giáo dân bị thương nhẹ, nhưng không đề cập đến những tổn thất của phía cảnh sát. Trong khi đó, báo Nghệ An, một tờ báo chính thống của tỉnh, khẳng định rằng Hoàng Đức Bình đã lôi kéo giáo dân “bao vây, tấn công tổ tuần tra của Công an huyện Lộc Hà và Công an xã Thạch Bằng, làm 1 đồng chí công an bị thương; bao vây, đập phá tài sản nhà trưởng công an xã Thạch Bằng” (7).
Ngày hôm sau, đoàn biểu tình có thêm biểu ngữ phản đối công an “nổ súng, đàn áp dân”, được in ngay trong đêm. Đoàn biểu tình chiếm trụ sở Ủy ban Nhân dân huyện Lộc Hà, khiến các công chức ở đây phải bỏ chạy. Trong khi người biểu tình nói với VOA rằng họ có 7000 người xuống đường (8), phần tường thuật của Việt Nam Thời báo chỉ đưa ra con số 5000, tức ít hơn gần 1/3. Trong khi phía chính quyền khẳng định rằng các linh mục địa phương đã chỉ đạo giáo dân đi biểu tình, thì Việt Nam Thời báo nói giảm nói tránh rằng các linh mục đã “đồng hành” để “nâng đỡ tinh thần cho giáo dân” và “sẵn sàng làm trung gian nếu chính quyền muốn hòa giải”.
Theo lời Việt Nam Thời báo, thì tầm đầu giờ chiều, giáo dân bắt được hai công an mặc thường phục trà trộn vào đoàn để “lén ném đá nhằm lấy cớ đàn áp”. Hai người này nhanh chóng bị giáo dân đả thương. Trong khi đó, theo lời kể mà người biểu tình tại hiện trường cung cấp cho VOA, thì hai người này chỉ “bị nghi là công an mặc thường phục”, và “dường như có ý định gây rối”, chứ chưa có hành vi. Khác với cả hai báo trên, BBC tiếng Việt tường thuật rằng hai viên công an đã tấn công người dân bằng gậy và gạch (10).
Sau khi Chủ tịch tỉnh chủ động gặp các linh mục để thương lượng, và xin đưa hai người bị đánh đi cấp cứu, linh mục quản xứ Nguyễn Công Bình “viết thư tay yêu cầu giáo dân ra về” (6). Dù đoàn biểu tình chiếm trụ sở chính quyền và đả thương người của phía công an, cả Việt Nam Thời báo lẫn VOA đều tường thuật rằng cuộc biểu tình đã “kết thúc trong ôn hòa” (6) (8).
Theo một clip tự quay của người biểu tình (9), thì trong sự việc này, bà Trần Thị Xuân là người đứng trước cửa trụ sở Ủy ban Nhân dân huyện Lộc Hà để sách động đám đông. Dù ở một đoạn của clip, bà Xuân tuyên bố rằng bà và những người biểu tình khác “chỉ bảo vệ môi trường”, ở các đoạn sau, bà Xuân đã bắt nhịp cho đám đông hô những khẩu hiệu đả kích đảng Cộng sản. Bà cũng vận động đám đông “phản đối công an dùng súng bắn vào dân”, dù trong vụ xô xát tối hôm trước, viên công an chỉ rút súng bắn chỉ thiên.
Ngày 17 tháng 10 năm 2017, Trần Thị Xuân bị bắt để truy tố về tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, theo điều 79 Bộ Luật Hình sự. Sau khi bà Xuân bị bắt, vào ngày 21 và 22 tháng 10, dân Công giáo ở xứ Cửa Sót (Lộc Hà, Hà Tĩnh) và Cồn Sẻ (Quảng Trạch, Quảng Bình) đã liên tiếp biểu tình để phản đối quyết định bắt giữ (11). Các trang chống chính quyền khoe rằng cuộc biểu tình ở Hà Tĩnh đã thu hút nhiều trẻ em tham gia (1).
Bà Xuân là thành viên thứ 9 của Hội Anh em Dân chủ bị bắt kể từ vụ bắt ông Nguyễn Văn Đài và bà Lê Thu Hà hồi giữa tháng 12 năm 2015. Trước bà Xuân, một số nhân vật đối lập khác trong vụ bạo động ở Hà Tĩnh ngày 3 tháng 4, bao gồm Hoàng Đức Bình và Bạch Hồng Quyền, cũng đã bị bắt hoặc truy nã.
Giả Nhân
Chú thích:
(1) http://www.viendongdaily.com/bieu-tinh-yeu-cau-tra-tu-do-cho-ba-tran-thi-xuan-RtWNJkJB.html
(2) http://cand.com.vn/Chong-dien-bien-hoa-binh/Ban-chat-Hoi-Anh-em-dan-chu-va-mat-xich-Tran-Thi-Xuan-463045/
(3) http://www.loaphuong.org/2017/03/noi-bo-hoi-anh-em-dan-chu-haedc-to-bau.html
(4) http://dantri.com.vn/phap-luat/doi-tuong-am-muu-lat-do-chinh-quyen-mong-duoc-tha-thu-loi-lam-khuyen-nguoi-dan-dung-nghe-ke-xau-xui-giuc-20171105074309898.htm
(5) https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2017/12/29/ho-so-nguyen-trung-truc/
(6) https://nguyentuongthuy2012.wordpress.com/2017/04/03/tuc-nuoc-vo-bo-hang-ngan-nguoi-bieu-tinh-chiem-giu-ubnd-huyen-loc-ha-ngay-342017/
(7) http://www.baonghean.vn/xa-hoi/201705/lai-lich-ten-phan-dong-hoang-duc-binh-vua-bi-bat-khan-cap-2808467/
(8) https://www.voatiengviet.com/a/bieu-tinh-loc-ha-ha-tinh-ket-thuc-on-hoa/3793841.html
(9) https://youtu.be/Opmd5k0zknY
(10) http://www.bbc.com/vietnamese/39476049
(11) http://www.nguoicondatme.org/2017/10/bieu-tinh-oi-tra-tu-do-cho-tran-thi.html
Share this:
0 nhận xét:
Đăng nhận xét